Σύνδρομο mobbing και πώς να το σταματήσουμε

Δημοσιεύτηκε στις 09/10/2018    

του Διομήδη Χόνδρου

Το mobbing, όπως έχει επικρατήσει να λέγεται διεθνώς το εργασιακό bullying, είναι ένα φαινόμενο που συναντάται παγκοσμίως σε κάθε εργασιακό περιβάλλον και επιχείρηση μικρού ή μεγάλου μεγέθους.

Ο όρος αυτός εφαρμόζεται συχνά για να δηλώσει την επιθετική και απειλητική συμπεριφορά ενός ή περισσότερων μελών μιας ομάδας, των «θυτών» σε βάρος ενός ατόμου, του «στόχου» ή του «θύματος», που σταδιακά αποβάλλεται από τον κύκλο παραγωγής, ενώ καταρρακώνεται η προσωπική και επαγγελματική του εικόνα.

Ο γερμανός ψυχολόγος HeinzLeyman, είναι ο πρώτος που στη δεκαετία του 80, απέδωσε τον όρο στην ανθρώπινη κοινωνία, περιγράφοντας το σύνολο των αρνητικών επιδράσεων που μπορούν να επέλθουν στην υγεία ενός ατόμου, από την ηθική παρενόχληση στο χώρο εργασίας, ως σύνδρομο mobbing.

Oόρος mobbingπροέρχεται από το αγγλικό “mob” που σημαίνει κυκλώνω ή επιτίθεμαι ή ενοχλώ και χρησιμοποιήθηκε αρχικά για να περιγράψει την επιθετική συμπεριφορά μιας αγέλης μικρόσωμων ζώων εναντίον ενός μεγαλύτερου η οποία υποκινείται από το ένστικτο της επιβίωσης.

Η μορφή αυτή βίας λαμβάνει χώρα στον εργασιακό χώρο, όταν μια ομάδα εργαζομένων συσπειρώνεται και δεσμεύεται σε συνεχή τελετουργία κατηγοριών, συναισθηματικής κακοποίησης, γενικότερης παρενόχλησης και αποκλεισμού προκειμένου να ασκηθεί πίεση σε συγκεκριμένο συνάδελφο να παραιτηθεί.

Η παρενόχληση πυροδοτείται συνήθως από ένα άτομο που αισθάνεται απειλή και το οποίο ξεκινά μια απεγνωσμένη εκστρατεία, που εξαπλώνεται στον εργασιακό χώρο και πολύ σύντομα παίρνει διαστάσεις επιδημίας, μολύνοντας τους εργαζομένους τον ένα μετά τον άλλο με την επιθυμία εξόντωσης του στόχου.

Άτομα «στόχοι» μπορεί να είναι:

  • Άτομα με υψηλό μορφωτικό επίπεδο ή προσόντα.
  • Άτομα διαφορετικά.
  • Ευαίσθητες προσωπικότητες.
  • Άτομα με ελλιπές δίκτυο γνωριμιών.

Θύτες είναι κυρίως άτομα που ικανοποιούνται πληγώνοντας τους άλλους, ενισχύοντας έτσι την αυτοεκτίμηση τους, προβάλλοντας στους άλλους τον πόνο που δεν μπορούν να αισθανθούν και τις εσωτερικές συγκρούσεις που δεν μπορούν να επεξεργαστούν, είναι οι αβοήθητοι που ζητούν συνεχώς υποστήριξη, οι χειριστικοί που κολακεύουν και εξαπατούν τους άλλους για ίδιο όφελος.

Το φαινόμενο της ηθικής παρενόχλησης στον εργασιακό χώρο δεν δηλητηριάζει μόνο τους εργαζομένους, αλλά ολόκληρη την επιχείρηση, καθώς όπου εμφανίζεται:

  • Μειώνει την εργασιακή αφοσίωση.
  • Παρατηρούνται υψηλά επίπεδα αποχής από την εργασία.
  • Χάνεται το κίνητρο για την εργασία.
  • Αδυνατεί το όραμα της επιχείρησης, και ο ενθουσιασμός.
  • Εξαλείφεται κάθε μορφή ικανοποίησης και ήθους στην εργασία.
  • Η παραγωγικότητα του εργαζομένου μειώνεται μέχρι και 80%.
  • Η υποψία πιθανού εκφοβισμού εξαντλεί και μπερδεύει όλους τους εργαζόμενους.

Αυτά έχουν σαν συνέπεια την αύξηση των εργατικών ατυχημάτων, την μείωση των προδιαγραφών ποιότητας της επιχείρησης, την αδυναμία τήρησης των προθεσμιών, την ελλιπή εξυπηρέτηση των πελατών και την μη ικανοποίηση τους.

Έτσι πλήττεται άμεσα η φήμη και η δημόσια εικόνα της επιχείρησης, και η εμπιστοσύνη του κοινού απέναντι στην επιχείρηση.

Η επιχείρηση επομένως είναι υποχρεωμένη, να λάβει μέτρα για την βελτίωση της ποιοτικής απασχόλησης και των κοινωνικών σχέσεων στο χώρο εργασίας όπως παρακάτω:

  • Η επιχείρηση να είναι εκεί για τους εργαζόμενους απορρίπτοντας  τέτοιες συμπεριφορές.
  • Η επιχείρηση να ακούει τα προβλήματα των εργαζομένων.
  • Οι εργαζόμενοι να αισθάνονται ότι προσφέρουν στην επιχείρηση, και ότι δεν απειλούνται.
  • Να υπάρχουν σαφώς προσδιορισμένοι στόχοι, ρόλοι και καθήκοντα στην οργάνωση.
  • Μεταξύ των εργαζομένων, να υπάρχει άμιλλα, εκτίμηση, κατανόηση και όχι απαξία.
  • Η επιχείρηση να καλλιεργήσει ένα εργασιακό κλίμα αλληλοεκτίμησης και σεβασμού.
  • Η επιχείρηση να σέβεται τους εργαζόμενους αφενός ως προσωπικότητες και αφετέρου σαν επαγγελματίες.

 

Πηγές:

Μαρία .Δ. Σινανίδου, Mobbing (2018): Η ηθική και ψυχολογική παρενόχληση στον χώρο εργασίας και οι επιπτώσεις στην επιχείρηση.

Σακουλά Ζ. Μπελαλή Κ. Σταθαρού Α. (2014), Σύνδρομο mobbing, Διεπιστημονική Φροντίδα Υγείας, Τόμος 6, Τεύχος 3, σελ. 123-27.

Παπαγεωργίου Ε., Σύνδρομο Mobbing: Ψυχολογική παρενόχληση στον χώρο εργασίας.

TAGS

//-->